Bewoners worden eigenaar van hun warmteprogramma

Gemeenten zetten volgende stap in warmtetransitie: van visie naar concrete wijkprogramma's
Na het opstellen van de Transitievisie Warmte gaan gemeenten nu aan de slag met concrete warmteprogramma's per wijk en buurt. Samen met bewoners en gemeenteraden worden verschillende warmtescenario's uitgewerkt om te komen tot een weloverwogen keuze voor de warmtevoorziening van de toekomst.

Zorgvuldige aanpak met bewoners centraal
Bewoners zijn geen stakeholders maar worden eigenaar van hun warmteprogramma. Daarom kiezen gemeenten voor een zorgvuldige aanpak waarbij zij eerst systematisch informatie verzamelen, samen toetsingskaders bepalen, scenario’s laten maken en doorrekenen en transparant zijn over risico's en kosten.

Vijf technische scenario's
Het Planbureau voor de Leefomgeving onderscheidt vier technische scenario's, waaraan een hybride variant wordt toegevoegd. Bewoners en gemeenten kunnen kiezen uit individuele oplossingen (all-electric of hybride warmtepompen per woning), collectieve warmtenetten (zeer lage of midden temperatuur), of een combinatie van beide.

Van informatie naar besluit in vier stappen
Het proces kent vier stappen.

• Stap 1: Stuurinformatie
  Eerst wordt stuurinformatie verzameld over onder meer gebouwkenmerken, beschikbare warmtebronnen en elektrische infrastructuur via databronnen van TNO, Cuby en PBL.
• Stap 2: Toetsingskaders
  Vervolgens bepalen bewoners en gemeenteraad samen de toetsingskaders: welke criteria wegen het zwaarst? Denk aan maandlasten, CO2-reductie, leveringszekerheid en draagvlak.
• Stap 3: Analyse
  In de derde stap worden risico's per scenario geanalyseerd: technisch, financieel, planning en organisatie. Transparantie hierover schept vertrouwen.
• Stap 4: Participeren
  Tot slot doorlopen bewoners vijf participatiefases: van informeren en consulteren tot meedenken, meebeslissen en uiteindelijk meedoen bij de realisatie.

Doorkijk naar uitvoering
Met deze werkwijze ontstaat een gedragen politiek besluit. Het gekozen scenario wordt vervolgens stapsgewijs uitgewerkt, van gedetailleerd ontwerp tot faseringsstrategie per straat. Elke stap wordt voorgelegd aan bewoners en gemeenteraad.
Een belangrijke waarschuwing: Betrek de netbeheerder vroegtijdig. Wachttijden voor uitbreiding van de elektrische infrastructuur en het afkoppelen van het gasnet kunnen jaren duren.

Kernacties voor gemeenten
Gemeenten starten met het laten vastleggen van stuurinformatie en toetsingskaders. Ook het ontwikkelen van een participatiestrategie met heldere rollen voor bewoners, het maken van een gebiedsgerichte afweging tussen temperatuurniveaus en het berekenen van totale kosten over 30 jaar zijn essentieel. Tot slot is een heldere communicatiestrategie nodig om technische keuzes begrijpelijk te maken voor iedereen.

Wil je meer weten over stuurinformatie en toetsingskaders voor warmteprogramma's?

Neem dan contact op met Aart van der Vlist, aart@sblc.nl